اسفند = حوت

در تقویم هجری خورشیدی، دوازدهمین و آخرین ماه سال است. این ماه در سال‌های عادی ۲۹ روز و در سال‌های کبیسه ۳۰ روز دارد.

نام این ماه از واژه فارسی اسفند یا سپندارمذ، از واژه پهلوی سپندارمد و اوستایی سپَنتَه‌آرمَئیتی، گرفته شده‌است.

 خیام در رساله‌ای موسوم به نوروزنامه که جزو رسایل منسوب به اوست، دربارهٔ این نام می‌نویسد:

"بدان جهت این ماه را اسفندارمذ نامیده‌اند که اسفند به زبان پهلوی به معنی میوه است، یعنی اندر این ماه، شکوفه‌های میوه‌ها و گیاهان به روییدن و آماده شدن برای رُستن آماده شوند و اندر این ماه، آفتاب، اندر برج حوت ،باشد."