حکايت درگذشت فردوسي.
فردوسي طوسي شاعر حماسه سراي ايران دربار سلطان محمود غزنوي را به علت اينکه نقض عهد کرده بود با خاطري آزرده ترک گفت و به وطن مألوف خويش بازگشت. سالها از اين واقعه گذشت تا سلطان محمود غزنوي لشکر به هندوستان کشيد و در آنجا قلعه اي را محاصره کرد. چون از تسخير قلعه مأيوس شد قاصدي نزد کوتوال قلعه فرستاد و او را به اطاعت و تسليم دعوت کرد. سپس به وزير خود خواجه حسين ميکال (حسنک) گفت:«اگر جواب بر وفق مراد نيايد تدبير چيست؟» حسنک با اطمينان قاطعه اين شعر را خواند:
اگر جز بکام من آيد جواب
من و گرز و ميدان افراسياب
سلطان محمود پرسيد:«اين شعر از کيست که در آن روح مردانگي وجود دارد؟» حسنک که باطناً شيعي مذهب و از علاقمندان و طرفداران جدي فردوسي بود و هميشه به دنبال فرصت مي گشت که آب رفت را به جوي باز آرد موقع را مغتنم شمرده جواب داد:«از بيچاره ابوالقاسم فردوسي است که سي سال رنج برده چنان کتابي تمام کرد ولي متأسفانه بر اثر سعايت ساعيان و حاسدان مغضوب و مطرود گرديد.» سلطان محمود بي نهايت متأثر شد که چرا چنين شاعر بزرگواري را از خود آزرده و رنجيده خاطر ساخت. در آن موقع چيزي نگفت و چون به غزنين بازگشت فرمان داد دوازده شتر نيل بار کرده به طوس ببرند و ضمن عذرخواهي از ماوقع تحويل فردوسي دهند ولي مع الاسف هنگامي هديه سلطان از دروازه رودبار طبران وارد شد که جنازه فردوسي را از دروازه رزان به گورستان مي بردند
بناهاي آباد گردد خراب             ز باران و از تابش آفتاب
پي افکندم از نظم کاخي بلند       که از باد و باران نيابد گزند
برين نامه بر عمرها بگذرد      بخواند هر آن کس که دارد خرد
بسي رنج بردم بدين سال سي     عجم زنده کردم بدين پارسي
جهان کرده ام ازسخن چون بهشت   از اين بيش تخم سخن کس نکشت
چو اين نامور نامه آمد به بن        ز من روي گيتي شود پر سُخُن
نميرم از اين پس که من زنده ام        که تخم سخن را پراکنده ام
هرآن کس که دارد هـُشو راي ودين   پس از مرگ، بر من کند آفرين